TEMİZ DÜNYA ÖĞRENEN OKUL UYGULAMA TAKIMI (VELİ-ÖĞRENCİ-ÖĞRETMEN KAYNAŞMASINI SAĞLAYAN BİR MODEL)

TEMİZ DÜNYA ÖĞRENEN OKUL UYGULAMA TAKIMI
ATIK MADDELERİN TOPLANIP DEĞERLENDİRİLMESİ VE BU BİLİNCİN OKULDA YAYGINLAŞTIRILMASI
(VELİ-ÖĞRENCİ-ÖĞRETMEN KAYNAŞMASINI SAĞLAYAN BİR MODEL)
Ertuğrul AKBAŞ –Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servisi Koordinatörü-Takım Koçu
Nihat TAPAN – Fen Bilimleri Bölüm Başkanı-Takım Koçu
PROBLEM
Okulumuzda geri dönüşüm için çöp kutuları olmasına rağmen tüm personel ve öğrenciler çöpleri karışık olarak atmaya devam ediyorlardı. Okulumuzda bu bilincin yerleşmesi için bir çalışma yapmaya karar verdik. Bu değişim tabandan başlayıp dalga dalga yayılmalıydı. Biz de öğrenci ve öğretmenlerden bu değişimi başlaması gerektiğini düşündük. Çocuklarımızın yaşayacağı dünyayı kirletmeye kimsenin hakkı olmadığı düşüncesini kendimize ilke edindik.

SUNUMUN AMACI
Atık maddelerin toplanıp değerlendirilmesi bilincini farklı bir yöntem kullanarak öğrencilerimize ve öğretmenlerimize anlatmalıydık. Bursa ilinde Kasım 2008- Haziran 2009 tarihleri arasında en az 2000 kişiyi atık maddelerin ayrı ayrı toplanması ve değerlendirilmesi konusunda bilinçlendirilmesi ve aynı zamanda ailemizden, öğretmenlerimizden ve okuldaki öğrenci arkadaşlarımızdan, tanıdığımız insanlardan destek alarak en az 2000 kg. kâğıt atık, 200 büyük poşet plastik atık, 100 büyük poşet metal atık toplanıp dönüştürülmesi hedeflenmiştir.
YÖNTEM
Öğrenen okul uygulama sistematiği kullanılmıştır. İlk önce okulda 3 öğrenci (1 kişi 4. sınıf, Onat Hafız, 2 kişi 5. sınıf, Anıl Taylan Güler-Berna Avcı), 2 öğretmen (sınıf öğretmeni, Bahtışen Yılma- Remziye Karaçil), 2 veliden (Gülgün Eren –Selma Cabi 7. sınıf velileri) oluşan yedi kişilik bir takım oluşturuldu. Takıma katılım gönüllülük esasına göre gerçekleştirildi. Bu takımla ilk önce 3 günlük bir eğitim yapıldı. Öğrenen okul sistematiği Türkiye ‘de lisanslı bir çalışmadır. Evrim Çalkavur ve Yavuz Durmuş öğrenen okul çalışmasının Türkiye’deki uygulayıcılarıdır.
‘’Öğrenen okul birlikte öğrenme kapasitelerini sürekli geliştiren insanlar topluluğudur.’’
Peter Senge

Geri dönüşüm bilincinin okulda yerleştirilmesi için kullanılan yöntemler aşağıda kısaca özetlenmiştir. Öğrenen okul felsefesi ile yaparak yaşayarak sorunların çözülmesi öğrenilir ve yeni sorunların oluşmasını önlemek için çalışmalar yapılır.
Bu uygulamada kullanılan araçlar ve yöntemler aşağıda belirtilmiştir:

* Ustalıklı tartışma: Verilerle konuşmak, dinleme, anlama ve anlatmak.
* Uygulama tablosu: Problemin çözümlenmesi için takım üyeleri görevler alır. Bu görevlerin yazılı olduğu tablodur. Uygulama tablosunda her görev bittiğinde izleyen bir görev alınır.
* Neden Analizi: Büyük problemlerin küçük problemlere dönüştürülerek çözümlenmesi kolaylaşır. Tüm problem tek bir şablon üzerinde takip edildiği için çözüm önerilerinin bulunması kolaylaşır.
* Beş disiplin: Somut bir proje üzerinde beş disiplini kullanarak, ölçülebilir sonuçlara ulaşılabilir.

a. Düşünsel modeller
1. Sol sütun
2. Sonuç çıkarma merdiveni
3. Anlatma ve anlatmayı dengeleme
b. Kişisel yetkinlik ve duygusal zekâ
c. Ortak vizyon belirleme
d. Takım halinde öğrenme
e. Sistem düşüncesi

* Paylaşım toplantıları: Kasım 2008 tarihinden itibaren Temiz Dünya öğrenen organizasyon uygulama takımı her pazartesi 17.00–19.00 arası toplanmaya başlamıştır. Bu toplantılarda takım koçları Ertuğrul Akbaş ve Nihat Tapan da eksiksiz katılmışlardır. Aynı zamanda önceki yıl bu tarz takımlarda yer alan öğrencilerimiz öğrenci koç olarak takım toplantılarına katılmaya devam etmektedirler.
* Sponsorlar: İlköğretim müdiresi Zuhal Aşçı, eğitim koordinatörü Tahsin Yıldırım ve Bursa Final Eğitim kurumları il yöneticisi Yasin Taşel takıma maddi ve manevi yönden destek vermeye devam etmektedirler.
* Sosyal ağ: Okul çalışanları, öğretmenler, veliler ve öğrencilerden oluşur. Amaç herkesi iletişim ağı içine dâhil etmektir.
* Ölçme ve Değerlendirme: Bu projede ölçüm vizyonda belirtilen rakamlara ulaşma yöntemiyle ölçülmüştür

BULGULAR VE YORUM
Temiz Dünya öğrenen okul uygulama takımının vizyonu: Bursa ilinde Kasım 2008 – Haziran 2009 tarihleri arasında en az 2000 kişiyi atık maddelerin ayrı ayrı toplanması ve değerlendirilmesi konusunda bilinçlendirilmesi. Aynı zamanda ailemizde, velilerimizde, öğretmenlerimizden ve okuldaki öğrenci arkadaşlarımızdan tanıdığımız insanlardan destek alarak en az 2000 kg kâğıt atık, 200 poşet plastik atık, en az 100 poşet metal atık toplanmasını sağlamak ve bu bilinci yaygınlaştırmak.
Aşağıda yer alan grafikte vizyona ne kadar ulaşıldığı görülmektedir.
VİZYON TAKİP GARAFİĞİ
AYLAR
KÂĞIT (KG)
METAL(POŞET)
PLASTİK(POŞET)
KASIM
8
8
5
ARALIK
27
11
7
OCAK
31
13
10
ŞUBAT
700
15
12
MART
425
21
38
NİSAN
750
30
53
MAYIS
-
-
-
TOPLAM

HEDEF
2000
100
200
YORUM: Öğrenen okul projesi 2006 yılının eylül ayından beri Bursa Final Okullarında uygulanmaktadır. Şu anda İstanbul ve Samsun şubelerinde de bu proje uygulanmaktadır. Rehberlik ve psikolojik danışma açısından bu projenin öğrencilere, velilere, öğretmenlere ve yöneticilere çok büyük yararı olmuştur. Her şeyden önce veli –öğretmen- öğrenci iletişimini verimli hale getirmiştir. İletişimi kaliteli hale getirmiştir. İnsanların bakış açısını zenginleştirmiştir. Yapılan yaşam başarısı değerlendirme envanteri sonucunda aşağıda yazılan veriler elde edilmiştir. Yaşam başarısı envanteri Final Okulları Eğitim Danışmanı Prof. Dr. Doğan Cüceloğlu tarafından oluşturulmuştur.
1. Ait olma birey olma sürecinde öğrencilerimizde olumlu gelişme gözlemlenmiştir.
2. Liderliğin paylaşılması sağlanmıştır. Çünkü yapılan her toplantıda sırayla bir takım üyesi toplantı lideri olmuştur.
3. Özgüven artmıştır.
4. Sorumluluk alma artmıştır.
5. Motivasyon yükselmiştir.
6. Öğrencilerimizin kendini değerli hissetme duygusu artmıştır.
7. Zamanı verimli kullanma yeteneği gelişmiştir.
8. Biz bilinci gelişmiştir.
9. Akademik başarıda artış gözlemlenmiştir.
10. Korku kültürü zayıflamaya başlamış, saygı kültürü pekişmeye başlamıştır.

İnsanlar arzu ettikleri ortak geleceğe ulaşmak için hem birlikte hem de birey olarak kendilerini sürekli geliştirmek zorundadır. İnsanlarda ‘’İstedikleri sonuçları elde etme kapasitelerini sürekli olarak geliştirme çabası’’ olgusunun yerleşmesini sağlamak için yapılan çalışmalardan ibarettir öğrenen okul projesi. Bu projenin iki yönü vardır. Birisi elde etmek istediğimiz ya da ulaşmak istediğimiz sonuçların neler olduğunu bilmemiz gereğidir; bu da sürekli amacımızı göz önünde tutmamızı, üzerinde düşünmemizi, bir vizyon oluşturmamızı gerekli kılar. İkincisi de vizyonumuz doğrultusunda hareket edebilme yeteneğimizi sürekli geliştirmemiz gerektiğidir.

ÖNERİLER
Öğrenen okul sistematiği rehberlik ve psikolojik danışma servisleri için ideal bir çalışmadır. Bir okulda bu felsefeyi oturtmanın yaklaşık 4–5 yıl süreceğine inanıyorum. Biz üçüncü yılımızdayız. Okulda bu çalışmaya katılmayan öğretmen ve öğrenci kalmadığında bu yeni bir okul kültürün oluştuğunun göstergesi olacaktır. Bu çalışma için Evrim Çalkavur ve Yavuz Durmuş’tan profesyonel yardım alınması gerekmektedir. Bu kişiler okul yönetimiyle kısa bir uygulama yaptıktan sonra okul yönetimin desteğini de arkalarına alarak 8 öğretmenin gönüllü olarak seçilmesini istiyorlar. Daha sonra bir eğitim öğretim bu kişiler bir vizyon çerçevesinde çalışıyorlar. Bu sekiz kişi koç olduktan sonra öğrenci takımları kuruluyor. Bu çalışmanın en güzel tarafı okuldaki çalışanlar tarafından yürütülmesidir.

KAYNAKÇA
Cüceloğlu, Doğan: İletişim Donanımları, Remzi Kitabevi, İstanbul
Cüceloğlu, Doğan: Korku Kültürü, Remzi Kitabevi, İstanbul
Cüceloğlu, Doğan: Mış Gibi Yaşamlar, Remzi Kitabevi, İstanbul
Çalkavur, Evrim: Öğrenen Organizasyon Yolculuğu, Remzi Kitabevi, İstanbul 2005
Senge, Peter: 5. Disiplin
Çalkavur, Evrim-Durmuş, Yavuz: Hayatı yorgun Yaşamayanlar, Remzi Kitabevi, İstanbul 2008
Not: Bu metin 12 mayıs 2009 tarihinde hazırlanmıştır.

Bu yazı Genel kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>